پلوتارخ ( مترجم : كسروى )
145
ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )
ايشان آگاهى مىفرستد . ليكن سپس چون هرمون « 1 » نامى از پاسبان شهر آتن در چهار سوى بازار خنجر به فرونيخوس زده او را بكشت . آتنيان در ميان رسيدگى به آن پيشآمد خيانتكارى فرونيخوس را دانستند و براى هرمون و همدستان او تاجها به نام سرفرازى بخشيدند . بههرحال هواخواهان الكبياديس همه كسانى را كه در ساموس بودند با خود همداستان گردانيده پيساندر « 2 » را به آتن فرستادند كه به تغيير حكمرانى بكوشد و هواداران اريستوگراسى را تشويق كرده براى برانداختن آيين دموكراسى به كار وادارد بدين عنوان كه اگر چنان كارى بشود الكبياديس كوشيده تيسافرنيس را به دوستى و پشتيبانى آتنيان خواهد برانگيخت . « 3 » اين بود رنگى كه هواداران تغيير حكومت به خواهش خود داده دستاويز براى غرضهاى خود پيدا كرده بودند . ولى همينكه در كار خود پيشرفت يافته رشته حكمرانى را به نام پنج هزار تن ( با اينكه به راستى شماره آنان بيش از چهار صد كس نبود ) به دست گرفتند ، روى هم رفته بىپروايى بيشتر به الكبياديس نمودند و جنگ را با اسپارت سبك ساختند . و اين به دو جهت بود يكى آنكه آن هنگام اطمينان به مردم شهر كه از آن تغييرها ناراضى بودند نداشتند ديگرى آنكه اسپارتيان چون هميشه هوادار حكمرانى پيشوايان بودند از اين جهت حكمرانان آتن در اين هنگام اميد مهر و دوستى داشتند و آشتى و آرامش را نزديك مىديدند . مردمى كه در خود شهر بودند از ترس جان گردن به حكمرانى چهارصد تن گزاردند ، زيرا كسانى را كه دليرى نموده و آشكار ايستادگى كرده بودند مىكشتند ، ولى آن كسانى از آتنيان كه در ساموس بودند . چون آن خبر را شنيدند سخت برآشفتند و بر آن سر شدند كه به سوى پرايوس « 4 » روانه گردند و اين بود كسانى نزد الكبياديس فرستاده او را به سردارى خود برگزيد نه كه آنان را برداشته بر سر بيدادگران براند . آلكبياديس اگرچه پس از آوارهگى و دور راندگى به يك بار سمت سردارى سپاه بزرگى را يافت و در چنان هنگام هركس باشد اختيار خود را به دست سپاهيان سپرده و ابزار دست آنان مىگردد ولى او هرگز خود را نباخته و اختيار خويش را از دست نداد .
--> ( 1 ) . Hermon ( 2 ) . Pisander ( 3 ) . آتن از نخست هوادار حكمرانى دموكراسى بود و يكى از جهتاى دشمنى با اسپارت همين را داشت . اين زمان كسانى مىكوشيدند در آتن نيز حكمرانى دموكراسى را برانداخته اختيار را به دست بزرگان و پيشوايان بدهند . ( 4 ) . Piraeus بندر معروف آتن